Are weight-loss pens effective? Are they safe? What are the side effects?

ปากกาลดน้ำหนัก ดีไหม? คำถามนี้กำลังเป็นที่พูดถึงอย่างมากในช่วงนี้ โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่ลองลดน้ำหนักมาหลายวิธีแล้วยังไม่เห็นผล ปากกาลดน้ำหนัก หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อยาฉีดลดน้ำหนัก เป็นตัวเลือกที่แพทย์เริ่มนำมาใช้มากขึ้นในปัจจุบัน แต่ก็ยังมีคนอีกจำนวนมากที่ยังลังเล ไม่แน่ใจว่าได้ผลจริงไหม ปลอดภัยแค่ไหน และมีผลข้างเคียงอะไรที่ต้องระวังบ้าง บทความนี้จะพามาทำความเข้าใจแบบตรงๆ ไม่อ้อมค้อม เพื่อให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้น

Key points

  • ปากกาลดน้ำหนัก เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่มาในรูปแบบของยาฉีด ซึ่งตัวบรรจุยาจะถูกออกแบบให้มีขนาด และรูปร่างที่คล้ายกับปากกาขนาดใหญ่ โดยหลักการทำงานเป็น GLP-1 Receptor Agonist หรือสารที่เข้าไปจับกับตัวรับฮอร์โมน GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ลำไส้เล็กจะหลั่งออกมาหลังจากที่รับประทานอาหาร
  • ปากกาลดน้ำหนัก เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่มีความปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูง แต่จำเป็นต้องอยู่ภายใต้การดูแล และการสั่งจ่ายโดยแพทย์เฉพาะทาง เพราะตัวยาที่ฉีดจะเข้าไปทำหน้าที่เลียนแบบฮอร์โมนในร่างกายเพื่อส่งสัญญาณบอกสมองให้รู้สึกอิ่มนานขึ้น หรือความอยากอาหารลดลง ซึ่งแตกต่างจากยาลดน้ำหนักทั่วไป

การทำงานของ ปากกาลดน้ําหนัก

ปากกาลดน้ำหนัก (Weight Loss Injection Pen) คือ นวัตกรรมทางการแพทย์ที่มาในรูปแบบของยาฉีดเข้าชั้นไขมันบริเวณใต้ผิวหนัง โดยตัวบรรจุยาจะถูกออกแบบให้มีขนาด และรูปร่างที่คล้ายกับปากกาขนาดใหญ่ มาพร้อมกับเข็มที่มีขนาดเล็กมาก ซึ่งใช้ฉีดเพื่อควบคุม และลดน้ำหนัก

สำหรับตัวยาที่ใช้ คือ GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1) เป็นฮอร์โมนชนิดหนึ่งที่ลำไส้เล็กมีการหลั่งออกมาตามธรรมชาติหลังจากการรับประทานอาหาร โดยสำหรับทางการแพทย์ได้นำฮอร์โมนนี้ หรือสารที่มีการออกฤทธิ์เลียนแบบมาพัฒนาเป็นยาสำหรับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และใช้เป็นยาลดน้ำหนักที่มีประสิทธิภาพสูง และGIP เป็นฮอร์โมนที่สร้างมาจากเซลล์ K-cells ในลำไส้เล็กส่วนต้น ซึ่งจะเกิดการหลั่งออกมาเมื่อร่างกายได้รับประทานอาหาร โดยเฉพาะไขมัน และน้ำตาล

หลักการทำงานของปากกาลดน้ำหนัก คือ ทำหน้าที่เป็น GLP-1 Receptor Agonist หรือสารที่เข้าไปจับกับตัวรับฮอร์โมน GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ลำไส้เล็กจะหลั่งออกมาหลังจากที่รับประทานอาหาร เพื่อทำการส่งสัญญาณบอกร่างกายว่าอิ่มแล้ว โดยตัวยาจะทำงานผ่าน 3 กลไกหลักในร่างกาย ดังนี้

  • ส่งสัญญาณตรงสู่สมอง หลังจากการฉีดตัวยาจะวิ่งไปจับกับตัวรับสัญญาณที่สมองส่วนไฮโปทาลามัส (Hypothalamus) ทำหน้าที่ควบคุมความหิว และความอิ่ม ส่งผลให้รู้สึกอิ่มนานขึ้น ไม่หิวบ่อย ลดความอยากอาหาร และลดการทานจุบจิบ
  • ชะลอการบีบตัวของกระเพาะอาหาร ตัวยาจะเข้าไปสั่งการให้กระเพาะอาหารบีบตัวช้าลง ส่งผลให้อาหารที่รับประทานเข้าไปอยู่ในกระเพาะนานกว่าปกติ ทำให้อิ่มแน่น และทานได้นานลง
  • ปรับสมดุลน้ำตาล และอินซูลิน ตัวยาจะเข้าไปกระตุ้นให้ตับอ่อนหลั่งฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin) ออกมาเฉพาะตอนที่น้ำตาลในเลือดสูง เพื่อดึงน้ำตาลไปใช้ และช่วยยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนกลูคากอน (Glucagon) ที่ทำหน้าที่ผลิตน้ำตาลเพิ่ม ทำให้ร่างกายควบคุมระดับน้ำตาลได้นิ่งขึ้น ไม่แกว่งจนเกิดอาการหน้ามืด หรือหิวมาก

ปากกาลดน้ําหนัก ปลอดภัยไหม ?

ปากกาลดน้ำหนัก เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่มีความปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูง แต่จำเป็นต้องอยู่ภายใต้การดูแล และการสั่งจ่ายโดยแพทย์เฉพาะทาง เพราะตัวยาที่ฉีดจะเข้าไปทำหน้าที่เลียนแบบฮอร์โมนในร่างกายเพื่อส่งสัญญาณบอกสมองให้รู้สึกอิ่มนานขึ้น หรือความอยากอาหารลดลง ซึ่งแตกต่างจากยาลดน้ำหนักทั่วไป อย่างไรก็ตามหลังจากการฉีดในช่วงแรกอาจจะมีอาการคลื่นไส้ ท้องอืด หรือท้องผูก ซึ่งมักจะค่อย ๆ ดีขึ้นเมื่อร่างกายปรับตัวได้ และสำหรับบุคคลที่มีความเสี่ยง หรือบุคคลในครอบครัวมีประวัติเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์บางชนิด และโรคตับอ่อนอักเสบห้ามใช้

ปากกาลดน้ําหนัก มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง ?

ปากกาลดน้ำหนัก เป็นยากลุ่ม GLP-1 receptor agonist ซึ่งจะมีการออกฤทธิ์ที่ทำให้เรารู้สึกอิ่มนานขึ้น และลดความอยากอาหาร แม้การฉีดจะมีข้อดีมากมาย แต่ก็อาจจะเกิดผลข้างเคียงได้ ซึ่งผลข้างเคียงที่เรามักพบเห็นในช่วง 1 – 4 สัปดาห์แรกหลังจากการฉีด เช่น อาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องอืด ท้องผูก ท้องเสีย ปวดหัว รู้สึกอ่อนเพลีย ปากแห้ง คอแห้ง และขมคอ ส่วนผลข้างเคียงที่รุนแรง  มักพบเห็นได้น้อย เช่น เสี่ยงตับอ่อนอักเสบ นิ่วในถุงน้ำดี และห้ามใช้ในบุคคลที่มีคนในครอบครัวมีประวัติมะเร็งไทรอยด์ นอกจากนี้หากบุคคลใดมีการหยุดยาแบบไม่ถูกวิธี อาจจะมีโอกาสสูงที่จะเกิดการโยโย่ได้ เพราะ ยาจะทำหน้าที่แค่กดความอยากอาหารเพียงชั่วคราว เมื่อมีการหยุดยาความอยากอาหารก็จะกลับมาเท่าเดิม หากไม่มีการปรับพฤติกรรมการกิน และสูญเสียมวลกล้ามเนื้อไป น้ำหนักจะเด้งกลับมาเหมือนเดิมทันที

ปากกาลดน้ําหนัก ดีไหม ?

ปากกาลดน้ำหนัก เป็นนวัตกรรมทางการแพทย์ที่ดี และเห็นผลลัพธ์ได้จริง โดยหลังจากการฉีดจะช่วยลดน้ำหนักได้ประมาณ 5% ถึง 15% ของน้ำหนักเริ่มต้นภายในระยะเวลา 6–12 เดือน แต่ระยะเวลาอาจมีการเปลี่ยนแปลงขึ้นอยู่กับขนาดของยา หรือการตอบสนองของร่างกายของแต่ละบุคคล นอกจากนี้ช่วยลดความอยากอาหาร ทำให้ไขมันสะสมลดลง ส่งผลให้สัดส่วนตรงบริเวณหน้าท้อง และรอบเอวจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด รวมถึงช่วยปรับพฤติกรรมการกินในระยะยาว ทำให้บุคคลรู้สึกคุ้นชินกับการรับประทานอาหารในปริมาณที่น้อยลง ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด ลดความดันโลหิต และลดระดับไขมันคอเลสเตอรอล ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ แต่ปากกาลดน้ำหนักอาจจะไม่ได้เหมาะสมกับทุกคน